недеља, 09. јун 2013.

Prestonica dobija još devet prirodnih dobara

Četiri primerka himalajskog bora i po jedan primerak Pančićeve omorike i japanske kriptometrije, kao grupa, prvo su zaštićeno dobro na teritoriji Beograda, i to 28. jula 1949. godine
Zvezdarska šuma ne svrstava se u izvorne, ali je odlikuje 136 biljnih vrsta, od kojih 11 sa statusom zaštićenih i strogo zaštićenih. Tu je i veliki broj vrsta ptica. Belogrudi jež, inače zaštićena vrsta, odabran je za simbol ove šume, zaštićene delom zahvaljujući i odlučnoj inicijativi građana da se ova zelena zona sačuva.


Još devet beogradskih područja postaće zaštićena prirodna dobra. Time će prestonica imati ukupno 45 prirodnih dobara pod zaštitom. Studije o tih devet područja, koje su osnova za dobijanje novog statusa, Zavod za zaštitu prirode Srbije je završio.
Pripremaju i dokumentaciju koja bi, ako se pokaže da su svi uslovi ispunjeni, mogla predstavljati osnov da se za prirodna dobra proglase i još dva područja.
To su dunavsko plavno područje preko puta Velikog ratnog ostrva, važno zbog velike raznolikosti vrsta, naročito ptica karakterističnih za vlažna staništa, kao i Topčider, u kojem su prirodne vrednosti objedinjene sa kulturno-istorijskim.
– Zaštićena dobra Beograda su utkana duboko u gradsko tkivo i od velikog su značaja. Šumska područja i zelene zone ne samo što pružaju građanima mesto za odmor i rekreaciju, nego unapređuju kvalitet vazduha, ublažavaju karakteristike mikroklime. Neposredno su izloženi negativnom uticaju ljudi, pa je i njihova zaštita izazov. Ali, ona ne podrazumeva zabranu dosadašnjih rekreativnih programa i manifestacija koji se na tim mestima tradicionalno održavaju. Naprotiv, dobre manifestacije mogu biti okosnica ekoturističkih sadržaja, koji doprinose održavanju prirodnog dobra i njegovoj promociji. Budući upravljači ovih dobara imaće i zadatak da postave šetne staze, mobilijar i druge sadržaje koji će posetioce privući, omogućavajući što većem broju Beograđana da uživaju u ovom blagu koje pripada svima njima – kažu u Zavodu.
Statusom zaštite, napominju u Zavodu, biće uspostavljeno domaćinsko staranje koje bi trebalo da zaustavi podizanje divljih objekata na ovim područjima, kao i aktivnosti koje narušavaju prirodu.
Šuma Košutnjak obuhvata brojne zajednice, između ostalih hrasta i graba kod Hajdučke česme i srebrne lipe. Nekadašnje lovište, današnje izletište, značajno je i za očuvanje biodiverziteta grada.
Na prostoru Košutnjaka postoje prirodna dobra geološkog karaktera, kakva su kredni morski sprud „Burdelj” ili „Tasin majdan”, Baremski kredni morski sprud kod spomenika na mestu pogibije kneza Mihaila i profil kod kovnice novca.
Zemunski lesni profil tipični je suvozemni les, smešten na strmoj desnoj obali Dunava. Na njemu se razlikuju četiri horizonta lesa i četiri horizonta fosilnog zemljišta – pogrebene zemlje.
Ti horizonti su nastajali još za vreme toplijih intervala ledenog doba. Ovo prirodno dobro ima naročiti značaj za naučno-istraživački i obrazovni rad.
Lesni profil Kapela u Batajnici takođe se nalazi na strmoj desnoj obali Dunava. Tamošnji slojevi lesa, formirani u toku poslednjih pet glacijalno-interglacijalnih ciklusa, jedan su od najcelovitijih paleoklimatskih arhiva na evropskom kontinentu za poslednjih 620.000 godina.
Obrenovački Zabran jedna je od retkih autohtonih visokih šuma u plavnom području Save i Kolubare. Zabran je poznato izletište Obrenovčana, koji kažu: „ono što je za Beograd Ada Ciganlija, za Obrenovac je Zabran”.
Ta prirodna oaza unapređuje klimatske uslove i oplemenjuje predeo Obrenovca, čiju životnu sredinu ugrožava industrijska zona.
Zvezdarska šuma ne svrstava se u izvorne, ali je odlikuje 136 biljnih vrsta, od kojih 11 sa statusom zaštićenih i strogo zaštićenih. Tu je i veliki broj vrsta ptica. Belogrudi jež, inače zaštićena vrsta, odabran je za simbol ove šume, zaštićene delom zahvaljujući i odlučnoj inicijativi građana da se ova zelena zona sačuva.
Lipovička šuma – Dugi rt obuhvatiće manji deo Lipovičke šume. Status će dobiti zbog šumskog kompleksa, ali i zbog geomorfološkog i hidrografskog nasleđa – specifičnog grebena Dugi rt i korita Sremačke reke, koji su uslovili razvoj raznovrsne flore i faune.
Lipovička šuma dragocen je deo zelenog prstena oko Beograda i ublažava loše posledice urbanizacije.
Bojčinska šuma je smeštena u ravničarskom predelu jugoistočnog Srema, u priobalju Save, i predstavlja sačuvano ostrvo nekadašnjeg lužnjakovog prostranstva, starih nizijsko-močvarnih šuma.
U njoj je popisano 185 biljnih vrsta, od toga 15 koje imaju status zaštićenih i strogo zaštićenih, zatim 108 vrsta ptica, odnosno trećina svih vrsta ptica u Srbiji, deset vrsta vodozemaca i gmizavaca, od čega čak osam uživa zakonsku zaštitu, 165 vrsta gljiva, od kojih je 15 zaštićeno.
Zimovalište malog vranca nalazi se na obalama Save kod Ade Ciganlije. U njemu ponekad zimuje i do 10 odsto ukupne evropske populacije malog vranca, ptice koja je globalno ugrožena i zato strogo zaštićena.
Gljive Ade Ciganlije su šumski kompleks u centralnom delu Ade, bogat drvenastim vrstama karakterističnim za vlažna zemljišta.
Tu obitava oko 250 vrsta gljiva, od kojih su neke na domaćim i međunarodnim listama ugroženih i retkih vrsta. Među njima je i izuzetno retka Myriostoma coliforme, za koju se smatra da joj je ovo jedino stanište u Srbiji.

Na Avali stanuju osičar, kobac, zelena žuna

Najsevernija šumadijska planina i jedina u širem području prestonice, o čemu svedoči i njeno ime, izvedeno iz arapske reči „avali” koja znači visok, odnosno utvrđenje koje dominira okolinom.
Geološku jedinstvenost područja, još u praistoriji poznatog rudarskog ležišta, potvrđuje i to što se na njoj nalazi jedino ležište cinabarita u Srbiji. U blizini je otkriven i nov mineral, nazvan avalit. Odlikuje je i raznovrsnost biljnog i životinjskog sveta.
Tu je registrovano oko 600 biljnih vrsta, među kojima su i zaštićene i strogo zaštićene, poput zanoveta ili zeleniče, kao i lekovite vrste, kakve su salep i velebilje. Bezmalo 70 odsto njene površine je prekriveno šumom, u kojoj je i oko stotinu vrsta ptica, uključujući i strogo zaštićene – osičar, kobac, zelena žuna...

Kosmaj pod šumskom vegetacijom

Smešten južno od Beograda, karakterističan po biljnim vrstama koje su na području Srbije retke i ugrožene. Floru ove planine čini ukupno 551 vrsta, od kojih su pet strogo zaštićene, a 150 su lekovite i jestive. Više od 70 odsto Kosmaja je pod šumskom vegetacijom.
Tu je i više od 300 vrsta gljiva. Od brojnih predstavnika životinjskog sveta, ovde je nađeno i 17 vrsta insekata kojih nema drugde u Srbiji.
Na Kosmaju su i objekti i lokaliteti od kulturno-istorijskog značaja, poput spomenika despotu Stefanu Lazareviću, arheološkog nalazišta Kastaljan, manastira Pavlovac i Tresija.
Platan na Vračaru
Star oko 150 godina, među brojnim zaštićenim stablima u Beogradu, koji su stoletnim trajanjem svojevrsni svedoci kulturno-istorijskih promena grada i deo porodičnih istorija. Spada u javrolisne platane, izuzetno je očuvan i impozantnih dimenzija, visok 23 metra.
Vladimir Vukasović
objavljeno: 09/06/2013

Izvor: Politika

Нема коментара:

Постави коментар

Šumske fotke

Srpsko - tranzicijski rečnik

Srpske televizije Tajni servis tajkunske Srbije. Jedinstveni slogan: Vaše pravo da ne znate ništa.
Još...

Elementarna logika

a. Zvezdarska šuma je zdrava, kvalitetna šuma (Posebna osnova gazdovanja šumama za gazdinsku jedinicu Zvezdara iz 2008. godine)
b. Šumovitost Beograda i Srbije je daleko ispod evropskih standarda (Šumske zajednice obuhvataju svega 11,3% teritorije Beograda, a orjentaciona je procena da bi trebalo da iznosi 27,3% površine našeg grada.)
c. Zemljište, regulacionim planom predviđeno za izgradnju i dogradnju objekata, je šumsko, ne građevinsko zemljište.
Zaključak: Seča ma kog dela Zvezdarske šume (i ne samo Zvezdarske šume) je nedopustiva.
Zašto je nekima toliko teško da razumeju elementarnu logiku?

Zvezdarska šuma video zapis